Menu

Wyjątkowość sztuki ludowej – Serwetki Koniakowskie, haft kaszubski i wiele więcej


Polska kultura ludowa jest bardzo rozwinięta. Mimo stopniowego zaniku jej popularności, nadal znajdują się osoby, które zachwycone jej walorami wciąż kultywują tą wspaniałą tradycję. Nie sposób wymienić wszystkie elementy, które składają się na wielobarwną całość sztuki, zwyczajów i obrzędów polskiej wsi.

Począwszy od niezliczonych pieśni i tańców ludowych, skończywszy na wyrobach rzemieślniczych, które są prawdziwymi dziełami sztuki – polskie elementy tej kultury, często bardziej są doceniane za granicą, niżeli w naszym kraju. Chociażby takie serwetki koniakowskie i inne dzieła haftowane w tamtym regionie, które nie tak dawno zostały docenione przez UNESCO. Warto też dodać, że wszelkie koronki koniakowskie wytwarza się metodą, której nie stosuje się nigdzie indziej.

Skąd zanik zainteresowania kulturą ludową?

Ciężko jednoznacznie zdiagnozować, dlaczego coraz mniej osób żywi sympatie do polskiej ludowej kultury. To co pierwsze nasuwa się na myśl, to gigantyczny wzrost znaczenia miast i spadek znaczenia wsi, w związku z wszechobecnym rozwojem praktycznie w każdej dziedzinie.

Mimo, że sporo młodych ludzi sięga po wiele tworów folklorystycznych, decyduje się studiować kierunki kulturoznawcze, tak czy inaczej stanowią oni tylko mały odsetek w stosunku do pozostałych osób, które wyżej stawiają sztukę współczesną, bądź kulturą nie interesują się w ogóle. Żadnym odkryciem nie będziesz też, kiedy stwierdzimy, że bardzo duży wpływ ma na to kultura masowa. Wszystko co współcześnie lansowane jest w Internecie, telewizji i innych nośnikach, po które sięgają młodzi, nijak ma się da kultury ludowej. Z drugiej strony, nie można mieć im tego za złe – moda pod każdym względem jest bardzo elastyczna i dynamiczna (szczególnie w obecnych czasach). Trendy zmieniają się bardzo szybko i to co dzisiaj przykuwało wzrok tysięcy i budziło zachwyt, jutro już może być kompletnie zapomniane. Zupełnie odmienne stało się też postrzeganie kultury ludowej, która kiedyś uchodziła za trzon spuścizny naszych przodków. Aktualnie, niestety jest ona traktowana przez młodzież jako swojego rodzaju kicz.

Proces nieodwracalny?

Można się jedynie zastanawiać, czy istnieje szansa, aby spadkowy trend zainteresowania tym elementem kultury został niejako odwrócony. Okazuje się bowiem, że wciąż znajdują się ludzie, którzy chociażby zaopatrując się w artykuły codziennego użytku, chętniej sięgną po ręcznie robione obrusy szydełkowe, niżeli po o wiele tańsze i jednocześnie mniej trwałe wyroby z azjatyckich krajów.

Tego typu dzieła polskiej sztuki folkowej zyskują też w okresach przedświątecznych. Osoby, które wówczas chcąc udekorować swoje domy wybierają ręcznie robione dekoracje świąteczne, stanowiące alternatywę dla sprzedawanych masowo plastikowych ozdób, które kupujemy w marketach.

Co warte jest też odnotowania i docenienia, moda odzieżowa także często przypomina o folklorystycznych elementach, umieszczając znane nam kwiatowe motywy na egzemplarzach ubrań. Chociaż nie jest to bezpośrednie propagowanie kultury ludowej, przypomina to jednak konsumentom o tym, że są to rzeczy, które powinniśmy nosić z dumą.

Istnieją też liczne skanseny oraz regionalne muzea wsi, gdzie ujrzymy jak niegdyś wyglądał wystrój prawdziwej wiejskiej izby. Stoły, które były przykryte obrusami szydełkowymi, liczne wycinanki ponaklejane na ścianach i w innych miejscach, a także meble ozdobione serwetkami na szydełku, które doskonale oddają pełnię ludowego stylu.